Goed ontworpen tuintrappen zijn veel meer dan een praktische oplossing om hoogteverschillen in de tuin te overbruggen. Het is een essentieel onderdeel van een goed tuinontwerp dat zowel de functionaliteit als de uitstraling van je tuin versterkt. In dit artikel ontdek je alles wat je moet weten over het aanleggen van tuintrappen zoals praktische tips en veiligheidsvoorschriften tot inspirerende ideeën en materiaalkeuze.
Wanneer zijn tuintrappen nodig?
Sommige tuinen vragen gewoon om trappen omdat bestaande hoogteverschillen aanwezig zijn. Denk bijvoorbeeld aan:
- Een dijktuin want vaak staat de dijkwoning op hoogte van de dijk en ligt de werkelijke tuin een verdieping lager.
- Een tuin op de Utrechtse Heuvelrug.
- Een terras in Zuid-Limburg echter niet alle tuinen in deze provincie hebben hoogteverschillen.
- Een tuin met bijvoorbeeld een verhoogd terras of een verdiept pad.
- Of simpelweg wanneer je niveauverschillen mooi en praktisch wilt oplossen
In al deze situaties biedt een tuintrap uitkomst. Maar waar moet je eigenlijk op letten?
1. Bepaal de juiste verhouding tussen optrede en aantrede
Een tuintrap moet uiteraard prettig beloopbaar zijn daarom is de verhouding tussen de optrede (hoogte van de trede) en de aantrede (diepte van de trede) cruciaal. Gebruik hiervoor de klassieke trapformule want deze formule beschrijft de verhouding tussen gewenste optrede en aantrede.
2 x optrede + 1 x aantrede = tussen 570 en 630 mm
Deze formule zorgt er dus voor dat de meeste mensen de trap comfortabel kunnen gebruiken. Let op: een trap met een hoge optrede en korte aantrede oogt compact, maar loopt steil. Een trap met lage optredes en lange aantredes loopt juist rustiger en statiger en wordt dan ook wel een ‘luie trap’ genoemd.
2. Kies het juiste materiaal voor de traptreden
Er zijn diverse constructiemethodes en materialen om een tuintrap aan te leggen bijvoorbeeld:
- Verlijmde tuintegels op betonnen stapelelementen waarbij de betonnen stapelementen vaak een afmeting van 15×15 cm.
- Prefab traptreden van beton of natuursteen maar deze traptreden zijn meestal erg zwaar en worden met een machine op hun plaats gelegd.
- Metselwerk maar deze methode heeft meestal een goede fundering nodig.
- Cortenstaal of verzinkt staal voor een moderne uitstraling.
- Traptreden van hout bijvoorbeeld bielzen of hardhout maar deze kunnen echter in de winter wel glad worden.
- Composiet of Millboard in combinatie met onderbalken hoewel Millboard wel een wat duurdere oplossing zal zijn heeft het niet of nauwelijks de eigenschap dat de planken verkleuren of glad worden.
Vermijd hout bij dagelijks gebruik, vooral als de trap glad kan worden in de winter. Kies liever voor een duurzaam en stroef materiaal.
3. Houd rekening met de veiligheid
Veiligheid staat voorop bij het ontwerpen van een tuintrap. Enkele richtlijnen uit het Bouwbesluit:
- Maximale optrede: 21 cm
- Minimale breedte: 80 cm
- Antislip-afwerking wordt sterk aanbevolen
- Overweeg een leuning, zeker bij meerdere treden of intensief gebruik
Traptreden van bijvoorbeeld spoorbielzen zijn visueel aantrekkelijk, maar kunnen gevaarlijk glad worden. Alternatieven zoals beton, natuursteen of stalen treden bieden meer grip en een langere levensduur.
4. Zorg voor een goede afwatering
Water dat op de treden blijft liggen, kan leiden tot gladheid en slijtage. Zorg dus altijd voor een lichte afschot (1-2%) op elke trede. Ook het plaatsen van een drainagegoot of grindstrook langs de trap kan helpen bij het afvoeren van overtollig regenwater.
5. Soorten tuintrappen en creatieve oplossingen
Tuintrappen mogen er ook aantrekkelijk uitzien. Je kunt spelen met vorm, materiaal en structuur om de trap visueel te integreren in het tuinontwerp. Een voorbeeld van een tuinwaar een trap wenselijk is is een tuin met een zitkuil. Enkele populaire soorten traptreden zijn:
Veelgebruikte treden en ontwerpen:
- Vrijdragende treden: langwerpige betonplaten op zichtbare staalconstructie
- Zwevende treden: treden lijken te zweven dankzij een verborgen draagstructuur
- Elleboogtreden: gekantelde L-vormige treden die stapelend worden verwerkt
- Bloktreden: massieve blokken natuursteen of beton die trapsgewijs gestapeld zijn
- Treden met neus: waarbij het bovenste deel iets uitsteekt voor een klassiek effect
- Op- en aantrede-elementen: prefab elementen die samen een trede vormen
- Gebogen treden: op maat gemaakte ronde trappen, vaak als exclusieve oplossing
- Hoektreden: speciaal gevormde treden voor scherpe bochten of hoeken
Deze keuzes zijn niet alleen esthetisch interessant, maar kunnen ook bijdragen aan de praktische bruikbaarheid van de trap.
6. Integreer de trap in het tuinontwerp
Stem je trapmateriaal en afwerking af op de rest van de tuin. Denk aan de combinatie met:
- Terrastegels
- Muurafdekkers
- Keerwanden
- Beplanting
Een goed geïntegreerde tuintrap oogt alsof hij er altijd al heeft gelegen. Gebruik bijvoorbeeld dezelfde soort natuursteen voor je trap als voor je terras, of kies voor contrast als je de trap juist wilt accentueren.
7. Vraag een tuinontwerper voor maatwerkadvies
Twijfel je over de juiste opbouw, materialen of vormgeving van je tuintrap? Laat je dan adviseren door een professionele tuinontwerper. Die kijkt niet alleen naar het hoogteverschil, maar ook naar de looplijnen, zichtlijnen, veiligheid en uitstraling van de hele tuin.
👉 Wil je hulp bij het ontwerpen of realiseren van een tuintrap? Neem dan contact op met een ervaren tuinontwerper. Wij helpen je graag verder met een schets of een compleet ontwerp op maat.
Veelgestelde vragen over tuintrappen
1. Hoeveel ruimte heb je nodig voor een tuintrap?
Dat hangt af van de hoogte die je wilt overbruggen en de verhouding tussen optrede en aantrede. Reken minimaal 30 cm aantrede per trede.
2. Wat is de beste diepte van een trede?
Een comfortabele aantrede ligt meestal tussen de 28 en 35 cm.
3. Kan een tuintrap ook verlicht worden?
Zeker! Je kunt LED-verlichting verwerken onder de neus van de traptreden of langs de zijkant tuinverlichting aanbrengen.
4. Hoe voorkom je gladheid op tuintrappen?
Gebruik ruwe materialen, zorg voor afschot en plaats eventueel antislipstrips.
5. Zijn gebogen trappen duurder?
Ja, deze worden meestal op maat gemaakt en zijn arbeidsintensiever.
6. Kan ik zelf een tuintrap maken?
Bij enkele treden kan dat prima. Bij grote hoogteverschillen of complexe situaties is vakkennis vereist.
7. Welke materialen zijn het duurzaamst?
Natuursteen, beton en staal gaan het langst mee en zijn relatief onderhoudsvrij.
8. Is een leuning verplicht?
Niet wettelijk in particuliere tuinen, maar wel sterk aanbevolen bij steilere of hogere trappen.
9. Kan ik beplanting combineren met een tuintrap?
Ja, bodembedekkers of siergrassen kunnen de overgang verzachten en de trap dus visueel laten opgaan in het tuinbeeld.
10. Hoe teken je tuintrappen in een ontwerp?
Geef de treden aan in bovenaanzicht en vermeld daarbij optrede, aantrede en materiaal in de legenda.
Voor SketchUp gebruikers: Het 3D model van de trap is te downloaden uit het 3D Warehouse. Vul in: Tuin trap in het zoekvenster.
Heb je hulp nodig voor het ontwerp van jouw tuin? Vraag het één van onze deskundige tuinontwerpers!
Auteur: Gilbert de Jong (Schetsservice)
Foto’s: Gilbert de Jong
KUN JE HULP GEBRUIKEN?
Maak een afspraak met een ervaren tuinontwerper bij jou in de buurt! Het is ook mogelijk om in het tuinseizoen een schetsafspraak te maken in Bloemenpark Appeltern.
WAT HEEFT NOG MEER JOUW INTERESSE?
Bestrating kiezen
Bodem
Bomen
Schaduw maken in de tuin
Een zitkuil in de tuin?
